شرایط حج

‍

کتاب حج سه بخش دارد که عبارت‌اند از مقدمات، افعال حج و ملحقات.

بخش اول: مقدمات حج

این بخش شامل چهار مقدمه است:

۱-مقدمۀ اول: تعریف حج

۲-مقدمه دوم: شرایط حج

شامل چند مبحث است: 

[الف] حِجّةُ‌الاسلام

چهار مسأله:

_مسألۀ اول: کسی که حج بر ذمّه‌اش مستقر شده است و سپس فوت کند، باید از اصل اموال باقی ماندۀ او قضای حج را از طرف او به جا آورند. اگر دِینی به گردن او باشد و اموال باقی مانده کم باشد، بین دین و اجرت المثلِ حج به صورت متناسب تقسیم می‌شود.

_مسألۀ دوم: حج از نزدیک‌ترین مکان قضا می‌شود.

_مسألۀ سوم: کسی که حِجّة الاسلام بر او واجب شده، نمی‌تواند به جای کس دیگری ـ‌چه به نیّت واجب و چه به نیّت مستحب‌ـ حج به جا آورد، و کسی که به واسطۀ نذر یا وارد شدن خلل در اعمالِ حج، حج بر او واجب شده نیز حکمش چنین است.

_مسألۀ چهارم: بودن مَحرم همراه زن برای حج الزامی نیست، فقط کافی است که به سلامتی خود اطمینان داشته باشد. به حج رفتن زن با نیّت مستحب فقط با اجازۀ شوهرش صحیح است، ولی حج واجب را در هر صورتی (با اجازۀ شوهر یا بدون آن) می‌تواند به جا آورد. زنی که در عدۀ رجعی قرار دارد نیز همین حکم را دارد، ولی زنی که طلاق بائن گرفته است می‌تواند بدون اجازۀ شوهرش به حج برود (چه حج مستحب باشد یا واجب).

[ب] حجی که به دلیل نذر یا شبیه به آن واجب می‌شود:

شرط دارد: 

شرط اول: کامل بودن عقل؛ پس نذرِ کودک یا دیوانه صحیح نیست. 

شرط دوم: آزاد بودن؛ پس نذرِ برده فقط با اجازۀ مولایش صحیح است، و اگر مولایش به او اجازۀ نذر را داد و او نیز نذر نمود، حج بر او واجب است و به جا آوردن حج برایش جایز است حتی اگر مولایش او را نهی کند؛ و حکم زنِ شوهر‌دار نیز به همین صورت است.

مسایل سه‌گانه

اول: اگر بی هیچ قید و شرط خاصی نذر کند که به حج برود و مانعی برایش پیش بیاید آن حج را تا وقتی مانع برطرف شود به تأخیر می‌اندازد؛ اگر شرایط به جا آوردن حج برایش مهیا باشد سپس بمیرد باید از باقی‌ماندۀ اموالش قضای حج را از طرف او به جا آورند؛ ولی اگر قبل از برطرف شدن مانع فوت کند قضا نمودن حج به جای او واجب نیست.

اگر برای نذرش وقت تعیین و در انجام آن کوتاهی کرده باشد قضای حج را از طرف او به جا می‌آورند، و اگر تا وقتی که فوت کند چیزی مانند بیماری یا دشمن مانع ادای نذرش شود قضای حج به جای او واجب نیست. اگر نذر کند به حج برود یا به حج خود خللی وارد کند، در حالتی که ضعیف و ناتوان باشد واجب نیست کسی برای حجش اجیر شود.

دوم: وقتی نذر کند به حج برود، اگر نیّتش حِجَّة الاسلام باشد، این دو با هم ادغام می‌شوند و هر کدام را به جا آورد کافی است، ولی اگر غیر از این را نیّت کند هیچ کدام جای دیگری را نمی‌گیرد. همچنین اگر نذرش بی قید و شرط باشد هیچ کدام (از حج‌های واجب شده) جای دیگری را نمی‌گیرد.

سوم: اگر نذر کند پیاده به حج برود واجب است وقتی از معابر می‌گذرد به حالت ایستاده باشد؛ پس اگر تمام مسیر را با مرکب بپیماید باید حج را قضا کند، ولی اگر بخشی از مسیر را سوار برچ مرکب باشد کفایت می‌کند، و اگر ناتوان شد (می‌تواند) بر مرکب سوار شود.

[ج] احکام نیابت

ادامه دارد ...

۳-مقدمه سوم: انواع حج

۴-مقدمه چهارم: میقات ها

شرایع الإسلام/جلد دوم/کتاب حج

فارسی/ص 70 تا 72

https://t.me/Sharayea10313

http://Www.almahdyoon.co وبسایت رسمی فارسی انصار امام مهدی ع.